Dialyse: meer dan alleen chronische zorg

Als de Spaanse Lucia in 2017 naar Nederland verhuist, rijdt ze regelmatig langs het Erasmus MC. Elke keer denkt ze hetzelfde: dáár wil ik werken. Ze heeft geen idee dat ze uiteindelijk in de dialyse terechtkomt. Sterker nog: tijdens haar opleiding kwam het woord ‘dialyse’ niet eens voorbij. Maar vanaf dag één voelt ze zich er thuis. ‘Ik wist er niks van, maar ik was meteen als een vis in het water,’ vertelt ze. 

En dat fijne gevoel kwam mede dankzij haar mentor Martine, die al jarenlang dialyseverpleegkundige is in het Erasmus MC. Martine glimlacht: ‘Het is zo’n divers vak. Van chronische tot acute patiënten. Van hemodialyse tot peritoneaal dialyse. En van het mogelijk maken van niertransplantaties, plasmafiltraties tot patiënten die we jaren achter elkaar zien en leren kennen. Elke dag is anders.’

Unieke behandelingen

Als dialyseverpleegkundige verleen je gespecialiseerde zorg aan patiënten met (acuut) nierfalen door nierfunctievervangende behandelingen. Het vooroordeel dat Martine en Lucia vooral met chronische patiënten werken, willen ze allebei meteen ontkrachten. 

Martine legt uit: ‘We bieden tertiaire zorg. Dat betekent dat we niet alleen hemodialyse doen, maar ook unieke behandelingen zoals plasmafiltratie. Daarmee filter je schadelijke stoffen, antistoffen en eiwitten uit het bloedplasma. Wij zijn de enige in Nederland die deze behandeling combineren met normale dialyse. Dat is voor de patiënt én de zorg veel efficiënter.’

Lucia vult aan: ‘Wij zien hier ook mensen die meerdere keren getransplanteerd zijn. Hoe vaker je een transplantatie ondergaat, hoe meer antistoffen je maakt. Behandelingen als plasmafiltratie maken een nieuwe transplantatie weer mogelijk. Dat is zó bijzonder om te kunnen doen.’

Eigen spreekuur

Het werk is een mix van technisch handelen en intensieve patiëntbegeleiding. Lucia: ‘Een groot deel van ons werk bestaat uit het opbouwen van dialyseapparatuur, patiënten aansluiten en begeleiden tijdens de behandeling. Maar we zijn ook gespecialiseerd in peritoneaal dialyse, een thuisbehandeling waarbij het buikvlies als filter werkt. Wij begeleiden patiënten in dat hele proces: instellen, trainen, polispreekuur. Je draait dan echt een beetje je eigen winkeltje.’

Daarnaast is er de Nierfalenpoli, vertelt Martine: ‘Daar kijken we samen met patiënten met een slechte nierfunctie welke behandeling het beste past. Je hebt veel zelfstandigheid en maakt het hele proces met patiënten mee.’

Nooit uitgeleerd

Wie denkt dat je als dialyseverpleegkundige na een paar jaar bent uitgeleerd, heeft het mis. Lucia straalt als ze erover vertelt: ‘Je kunt je verder specialiseren, bijvoorbeeld in vaattoegang. Er is altijd wel iets nieuws te leren. Ik heb niet het gevoel dat ik ooit uitgeleerd ben.’

En dat is maar goed ook, want de patiëntengroep is breed. Van mensen met chronisch nierfalen tot patiënten die een hart- of longtransplantatie hebben ondergaan. Martine: ‘Bij die laatste groep verslechtert de nierfunctie door de zware operatie of hoge dosering medicijnen die de afweer onderdrukken. Heel mooi om daar iets in te kunnen betekenen.’

Wat veel mensen dus niet weten is dat ook acute zorg veel voorkomt. ‘We zien patiënten die vanuit de SEH of IC komen omdat hun nierfunctie plotseling achteruitgaat,’ vertelt Martine. ‘Soms tijdelijk, soms blijvend. Het is nooit saai.’

Levens redden

Wat is dan het mooiste aan het werk als dialyseverpleegkundige? Voor Martine is het antwoord duidelijk: ‘Het is relevant werk en het is mooi dat we hier levens mee kunnen redden. Zelfs als je midden in de nacht wordt gebeld voor een acute dialyse of het opstarten van een plasmafiltratie.’ 

Maar ook de langdurige begeleiding raakt haar: ‘Sommige mensen komen heel angstig binnen en komen daarna drie keer per week. Je maakt elke dag het verschil door vertrouwen te geven.’ Lucia knikt instemmend. ‘Dialyse is zwaar voor patiënten. Maar het is ook heel mooi om te zien dat mensen na een niertransplantatie echt opknappen. Letterlijk de kleur in hun gezicht terugkrijgen. Dat blijft bijzonder.’

Ook aan de slag?

Als je Lucia en Martine hoort praten, begrijp je meteen waarom zij hun vak met zoveel liefde uitoefenen. Dialyse in het Erasmus MC is geen routinewerk. ‘Het is een mooie combinatie tussen technische zorg, intensieve begeleiding, teamwork en innovatie.’

Ook aan de slag als dialyseverpleegkundige in het Erasmus MC? 

Bekijk de vacatures