Verborgen familiegeschiedenissen in DNA

Wie ben ik en wat vertelt mijn DNA over mijn afkomst? Dat zijn vragen waar onderzoeker Arwin Ralf (39) zich op richt. Met zijn onderzoek wil hij de verborgen sporen van voorouders van tot slaaf gemaakten in de Cariben achterhalen. Een wetenschappelijke zoektocht met een diep persoonlijke impact voor nazaten van tot slaaf gemaakten, waaronder Arwin zelf.

Wat zit er in jouw DNA dat jou kenmerkt?

‘Mijn vader komt uit Suriname en heeft zich altijd ingezet voor meer aandacht voor het slavernijverleden. Dat heeft mij ook aan het denken gezet over afkomst en identiteit. Je zou kunnen zeggen dat hij het stokje aan mij heeft overgedragen. Als genetisch onderzoeker wil ik graag op mijn manier helpen om die geschiedenis zichtbaar te maken.’

Vertel een fun fact of grappige anekdote over jezelf

‘Ik ben gepromoveerd, maar heb daarvoor slechts een hbo-diploma behaald en geen masterdiploma, ik leer liever door te experimenteren dan door boeken te lezen.’

Wat is het grootste misverstand dat mensen over wetenschap of onderzoekers hebben?

‘Dat wetenschap de waarheid vertelt en dat wetenschappers altijd gelijk hebben. Wetenschap is het streven naar een zo goed mogelijke benadering van de waarheid op basis van de gegevens die beschikbaar zijn, maar het is nooit de waarheid zelf.’

Waarom wilde je onderzoeker worden en hoe ben je hier terechtgekomen?

‘Ik ben altijd nieuwsgierig geweest. Ik vind het leuk om dingen uit te proberen en dingen te bouwen. Ik heb tijdens mijn studie stagegelopen bij Erasmus MC en ben daarna, op een korte pauze na, eigenlijk nooit meer wegegaan.’

Waarom boeit dit onderwerp jou?

‘Het verhaal van je voorouders is ook jouw verhaal. Geschreven bronnen wekken de indruk dat het verhaal van een deel van mijn voorouders op een plantage in Suriname is begonnen. Maar er is ook een verhaal van voor de plantages, van voor de slavernij. Maar dat verhaal is niet in de archieven opgenomen. Ik wil andere nazaten daarom helpen om iets te leren over hun voorouders. DNA lijkt de enige mogelijkheid om een deel van dat verhaal te kunnen achterhalen.’

Wat wil je met je onderzoek bereiken en hoe gaat dit ons helpen?

‘Ik hoop dat dit onderzoek bijdraagt aan trots en herstel, maar ook aan meer kennis en aandacht voor ziekten die je vaker ziet in de Cariben. Daarnaast wil ik een alternatief kunnen bieden voor de commerciële DNA test bedrijven zoals MyHeritage of 23andMe. Ik merk dat er veel wantrouwen is naar zulke bedrijven en dat is zeker niet geheel ongegrond.’

Wat heb je geleerd van DNA?

‘Dat veel afhangt van toeval en tijd. En dat een eeuwenoude willekeurige verandering in het DNA kan helpen bij de vragen van vandaag. Genetica klinkt misschien ingewikkeld, maar het gaat uiteindelijk juist over heel herkenbare vragen: wie ben ik en waar kom ik vandaan?

DNA is een universeel ingrediënt van het leven: elke bacterie, elk bloemblaadje en ieder mens draagt het bij zich. Toch is er nog zoveel dat we nog niet helemaal doorgronden. Tegelijkertijd ontwikkelt de technologie zich razendsnel, waardoor onderzoekers steeds meer kunnen zien en begrijpen.’

Wat vind je het leukste aan je onderzoek?

‘DNA en DNA-onderzoek toegankelijk maken voor een breder publiek. En dat ik iets kan beteken voor mensen aan de andere kant van de wereld. Als onderzoeker voel ik een dunne lijn tussen mijn werk en mijn zijn: het werk dat ik doe is onderdeel van mijzelf.’

Wat is jouw droom voor de toekomst?

‘Ik heb grote dromen. Ik hoop dat mijn onderzoek mensen kan inspireren en verbinden. Dat we meer representatie gaan zien in medisch onderzoek en de zorg. En dat ik jongeren met een Caribische achtergrond kan laten zien dat wetenschapper worden ook gewoon een haalbare optie is.’